چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست؟ علائم، دلایل، زمان کشیدن دندان و روش درمان | ۱۴۰۵

چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست؟ این سؤال برای بسیاری از افرادی که با درد، شکستگی یا پوسیدگی شدید دندان مواجه شده‌اند، مطرح می‌شود. در بیشتر موارد، دندانپزشک تلاش می‌کند با روش‌هایی مانند پر کردن، عصب‌ کشی، روکش یا سایر درمان‌های ترمیمی، دندان طبیعی را حفظ کند؛ زیرا هیچ جایگزینی عملکرد و حس دندان طبیعی را به‌ طور کامل ندارد.

با این حال، گاهی میزان آسیب به حدی است که دندان به یک دندان غیر قابل ترمیم یا غیر قابل نگهداری تبدیل می‌شود و دیگر امکان حفظ آن وجود ندارد. در چنین شرایطی، کشیدن دندان و جایگزینی آن با روش‌هایی مانند ایمپلنت دندان، بهترین راه برای حفظ سلامت دهان و جلوگیری از تحلیل استخوان فک خواهد بود.(اگر می‌خواهید با نحوه انجام این درمان، مزایا، معایب و شرایط انجام آن آشنا شوید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله «ایمپلنت دندان چیست؟» را مطالعه کنید.)

در ادامه این مقاله بررسی می‌کنیم چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست، علائم دندان غیر قابل ترمیم چیست، آیا ریشه دندان قابل ترمیم است و چه زمانی باید دندان را کشید.

چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست و باید کشیده شود؟

مهم‌ ترین عواملی که باعث می‌شوند یک دندان غیر قابل ترمیم شود در جدول زیر خلاصه شده است. البته تشخیص نهایی تنها پس از معاینه توسط دندانپزشک امکان‌ پذیر است.

در ادامه، هر یک ازاین شرایط را به‌ طور کامل بررسی می‌کنیم تا بدانید در چه مواردی امکان حفظ دندان وجود دارد و چه زمانی کشیدن آن ضروری است.

اگر برای شما این سؤال پیش آمده که چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست، باید بدانید پاسخ این سؤال تنها به میزان پوسیدگی محدود نمی‌شود. عواملی مانند شکستگی ریشه، تحلیل استخوان، عفونت شدید و بیماری‌های پیشرفته لثه نیز می‌توانند باعث شوند دندان به یک دندان غیر قابل ترمیم تبدیل شود.

پوسیدگی شدید دندان

پوسیدگی دندان اگر در مراحل اولیه درمان نشود، به‌ تدریج بخش زیادی از ساختار دندان را از بین می‌برد. در این شرایط ممکن است دندان به مرحله‌ای برسد که دیگرامکان ترمیم و حفظ آن وجود نداشته باشد.

پوسیدگی شدید یکی ازشایع‌ ترین دلایلی است که مشخص می‌کند چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست. هرچه پوسیدگی مدت بیشتری بدون درمان باقی بماند، احتمال حفظ دندان کاهش پیدا می‌کند. معمولاً زمانی احتمال غیر قابل ترمیم شدن دندان بیشتر می‌شود که:

• پوسیدگی به عصب دندان رسیده باشد.
• بخش زیادی از تاج دندان از بین رفته باشد.
• دیواره‌های سالم دندان برای نگهداری ترمیم باقی نمانده باشند.
• پوسیدگی تا زیر لثه گسترش پیدا کرده باشد.

در چنین شرایطی، حتی با انجام عصب‌ کشی و روکش نیز ممکن است امکان حفظ دندان وجود نداشته باشد. در این موارد، دندانپزشک پس از معاینه و بررسی عکس رادیوگرافی، ممکن است کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت را بهترین گزینه درمانی بداند.

شکستگی شدید دندان یا ریشه؛ آیا ریشه دندان قابل ترمیم است؟

گاهی دندان بر اثر ضربه، تصادف یا وارد شدن فشار زیاد هنگام جویدن دچار شکستگی می‌شود. شدت و محل شکستگی تعیین می‌کند که آیا دندان هنوز قابل ترمیم است یا خیر.

اگر شکستگی فقط درتاج دندان باشد، معمولاً می‌توان با ترمیم، روکش یا در صورت نیاز عصب‌ کشی، دندان را حفظ کرد. اما اگر شکستگی به ریشه دندان برسد، شرایط پیچیده‌ ترمی‌شود.

آیا ریشه دندان قابل ترمیم است؟

این سؤال یکی ازرایج‌ ترین پرسش‌های بیماران است. پاسخ به نوع شکستگی بستگی دارد.

اگر ریشه دندان سالم باشد و شکستگی محدود یا قابل درمان باشد، ممکن است با درمان ریشه (عصب‌ کشی)، جراحی یا بازسازی دندان بتوان آن را حفظ کرد. اما اگر شکستگی عمودی ریشه ایجاد شده باشد، در بیشتر موارد امکان ترمیم وجود ندارد و دندان به عنوان یک دندان غیر قابل ترمیم شناخته می‌شود.

به طور کلی:

اگر پس از معاینه و بررسی رادیوگرافی مشخص شود که ریشه دندان قابل نگهداری نیست، دندانپزشک معمولاً کشیدن دندان و جایگزینی آن را پیشنهاد می‌کند.

در بعضی از بیماران، امکان انجام ایمپلنت فوری هم‌ زمان با کشیدن دندان وجود دارد.(برای آشنایی با شرایط انجام این روش، مقاله «ایمپلنت فوری چیست» را بخوانید.)

عفونت شدید ریشه دندان

ددر بسیاری از موارد عفونت دندان با عصب‌ کشی قابل درمان است. اما اگر عفونت بسیار پیشرفته باشد ممکن است:

• ریشه دندان تخریب شده باشد
• استخوان اطراف دندان از بین رفته باشد
• عفونت چند بار عود کرده باشد

در این شرایط ممکن است دندانپزشک تشخیص دهد که دندان قابل ترمیم نیست.

تحلیل شدید استخوان اطراف دندان

استخوان فک نقش مهمی در نگهداری دندان دارد. اگر به دلیل بیماری‌های لثه استخوان اطراف دندان تحلیل برود، دندان به مرور زمان لق می‌شود.

وقتی تحلیل استخوان شدید باشد، احتمال اینکه دندان غیر قابل ترمیم باشد بسیار بیشتر خواهد شد.

زمانی که تحلیل استخوان شدید باشد:

• دندان استحکام خود را از دست می‌دهد
• امکان درمان لثه محدود می‌شود
• احتمال حفظ دندان بسیار کم است

اگر برای شما این سؤال پیش آمده که چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست، باید بدانید تحلیل شدید استخوان اطراف دندان یکی از مهم‌ ترین معیارهایی است که احتمال موفقیت درمان را کاهش می‌دهد.

بیماری شدید لثه (پریودنتیت)

یکی ازمهم‌ ترین دلایل از دست رفتن دندان‌ها، بیماری پیشرفته لثه یا پریودنتیت است. این بیماری به‌ تدریج باعث تحلیل لثه، تخریب استخوان نگهدارنده دندان و کاهش استحکام دندان می‌شود.

در مراحل اولیه، بیماری لثه معمولاً با جرم‌ گیری ودرمان‌های تخصصی قابل کنترل است. اما اگر درمان به‌ موقع انجام نشود، تحلیل استخوان به حدی پیشرفت می‌کند که دندان به‌ شدت لق می‌شود و ممکن است به یک دندان غیر قابل ترمیم یا حتی دندان غیر قابل نگهداری تبدیل شود.

در چنین شرایطی، اگر استخوان کافی برای حفظ دندان باقی نمانده باشد، دندانپزشک ممکن است کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت را بهترین گزینه درمانی بداند.

شکستگی دندان زیر خط لثه

اگرشکستگی دندان پایین‌ تراز خط لثه اتفاق بیفتد، ترمیم آن بسیار دشوار می‌شود؛ زیرا دسترسی دندانپزشک به محل شکستگی محدود است و در بسیاری از موارد امکان ایجاد یک ترمیم یا روکش با دوام وجود ندارد.

در برخی بیماران، با انجام درمان‌هایی مانند افزایش طول تاج دندان یا جراحی لثه ممکن است بتوان دندان را حفظ کرد. اما اگر شکستگی بسیار عمیق باشد یا به ریشه دندان گسترش پیدا کرده باشد، معمولاً دندان به یک دندان غیر قابل ترمیم تبدیل می‌شود.

در این شرایط، پس از معاینه و بررسی تصاویر رادیوگرافی، دندانپزشک ممکن است کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت یا در برخی موارد بریج دندان را بهترین گزینه درمانی بداند.

لق شدن شدید دندان

لق شدن دندان در مراحل اولیه ممکن است با درمان لثه قابل کنترل باشد. اما اگر دندان:

• بسیار لق باشد
• استخوان نگهدارنده از بین رفته باشد
• دندان حرکت قابل توجهی داشته باشد

در این شرایط حفظ دندان معمولاً امکان‌ پذیر نیست.

علائم دندان غیر قابل ترمیم چیست؟

یکی ازرایج‌ ترین سؤال‌ها این است که از کجا بفهمیم دندان قابل ترمیم نیست؟ اگرچه تشخیص قطعی تنها با معاینه و رادیوگرافی امکان‌ پذیراست، اما علائم زیرمی‌توانند نشان‌ دهنده یک دندان غیر قابل ترمیم باشند.

از مهم‌ ترین علائم دندان غیر قابل ترمیم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد شدید و مداوم که با مصرف مسکن نیز به طور کامل برطرف نمی‌شود.
• تورم لثه یا ایجاد آبسه و خروج چرک در اطراف دندان.
• شکستن بخش بزرگی از دندان به‌ طوری که تنها ریشه یا قسمت کوچکی از تاج باقی مانده باشد.
• لق شدن شدید دندان بدون سابقه ضربه.
• بوی بد دهان یا طعم نامطبوع مداوم ناشی ازعفونت ریشه.
• تغییررنگ شدید دندان به خاکستری یا تیره که می‌تواند نشانه ازبین رفتن عصب باشد.
• درد هنگام جویدن یا احساس فشار روی دندان.

وجود یک یا چند مورد از این علائم لزوماً به این معنا نیست که دندان حتماً باید کشیده شود، اما نشان می‌دهد لازم است هرچه سریع‌ تر توسط دندانپزشک معاینه شوید تا در صورت امکان، قبل از تبدیل شدن دندان به یک دندان غیر قابل ترمیم، درمان مناسب انجام شود.

چه دندانی باید کشیده شود؟

هدف اصلی دندانپزشک همیشه حفظ دندان طبیعی است و تا زمانی که امکان درمان وجود داشته باشد، روش‌هایی مانند ترمیم، عصب‌ کشی، روکش یا جراحی لثه در اولویت قرار می‌گیرند. اما در برخی شرایط، آسیب واردشده به دندان به حدی شدید است که حفظ آن امکان‌ پذیر نیست و کشیدن دندان بهترین گزینه درمانی خواهد بود.

به طور معمول، دندان‌های زیر کاندیدای کشیدن هستند:

• دندان‌هایی با پوسیدگی بسیار گسترده که بخش زیادی از تاج و ریشه آن‌ها از بین رفته و امکان نگهداری ترمیم یا روکش وجود ندارد.
• دندان‌هایی با شکستگی عمودی ریشه؛ این نوع شکستگی معمولاً قابل ترمیم نیست و در بیشتر موارد نیاز به کشیدن دندان وجود دارد.
• دندان‌های دارای عفونت شدید و غیرقابل درمان که حتی پس ازعصب‌ کشی یا درمان مجدد، عفونت همچنان باقی مانده است.
• دندان‌هایی که به دلیل بیماری پیشرفته لثه دچار لق شدن شدید شده‌اند واستخوان نگهدارنده آن‌ها به مقدار زیادی تحلیل رفته است.
• دندان‌هایی که شکستگی آن‌ها به زیر خط لثه گسترش یافته وامکان بازسازی مناسب آن‌ها وجود ندارد.

البته تشخیص اینکه چه دندانی باید کشیده شود تنها با معاینه بالینی و بررسی تصاویررادیوگرافی امکان‌ پذیر است. در بسیاری از موارد، دندانی که از نظر بیمار غیرقابل درمان به نظر می‌رسد، با روش‌های تخصصی همچنان قابل حفظ است. به همین دلیل توصیه می‌شود قبل از تصمیم به کشیدن دندان، حتماً توسط دندانپزشک یا متخصص درمان ریشه معاینه شوید.

بهترین روش جایگزینی دندان غیر قابل ترمیم

وقتی دندان غیر قابل ترمیم تشخیص داده می‌شود و نیاز به کشیدن آن وجود دارد، بهتر است جای خالی دندان برای مدت طولانی رها نشود. خالی ماندن جای دندان می‌تواند باعث تحلیل تدریجی استخوان فک، جابه‌جایی دندان‌های مجاور، به هم خوردن نظم دندان‌ها و ایجاد اختلال در جویدن و حتی تکلم شود.

امروزه روش‌های مختلفی برای جایگزینی دندان از دست رفته وجود دارد که مهم‌ ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• ایمپلنت دندان: بهترین و ماندگارترین روش جایگزینی دندان محسوب می‌شود. در این روش، یک پایه تیتانیومی داخل استخوان فک قرار می‌گیرد و پس از جوش خوردن با استخوان، روکش دندان روی آن نصب می‌شود.(برای آشنایی با تمام مراحل درمان، از کشیدن دندان تا نصب روکش نهایی، مقاله «مراحل ایمپلنت دندان» را بخوانید.)
• ایمپلنت علاوه بر ظاهر طبیعی، از تحلیل استخوان فک نیز جلوگیری می‌کند.افرادی که دچار تحلیل استخوان یا بیماری‌هایی مانند پوکی استخوان هستند، معمولاً نگران امکان انجام ایمپلنت می‌شوند.(اگراین سؤال برای شما هم وجود دارد، مقاله «آیا پوکی استخوان مانع ایمپلنت است؟» را بخوانید.)
• بریج دندان: در این روش، دندان مصنوعی روی دندان‌های مجاور قرار می‌گیرد. اگرچه بریج می‌تواند ظاهر مناسبی ایجاد کند، اما برای انجام آن معمولاً لازم است دندان‌های سالم کناری تراشیده شوند و مانند ایمپلنت از تحلیل استخوان جلوگیری نمی‌کند.
• ایمپلنت بهتر است یا بریج؟
• دندان مصنوعی: این روش بیشتر برای افرادی کاربرد دارد که چندین دندان یا تمام دندان‌های خود را از دست داده‌اند. اگرچه هزینه کمتری نسبت به ایمپلنت دارد، اما از نظر راحتی، ثبات وعملکرد معمولاً در سطح پایین‌ تری قرار می‌گیرد.

در میان این روش‌ها، ایمپلنت دندان به دلیل شباهت زیاد به دندان طبیعی، ماندگاری بالا، حفظ سلامت استخوان فک وعملکرد مناسب هنگام جویدن، در بسیاری از موارد بهترین گزینه برای جایگزینی دندان غیر قابل ترمیم محسوب می‌شود.در برخی بیماران، امکان کاشت پایه ایمپلنت بلافاصله پس از کشیدن دندان وجود دارد.

البته انتخاب روش مناسب باید پس ازمعاینه و با توجه به شرایط استخوان فک، تعداد دندان‌های ازدست رفته و بودجه بیمارانجام شود.

هزینه این درمان به عواملی مانند برند ایمپلنت، تعداد دندان‌های از دست رفته و نیاز به پیوند استخوان بستگی دارد.(برای آشنایی با عوامل مؤثر بر قیمت، مقاله «هزینه ایمپلنت دندان» را مطالعه کنید.)

بعد از کشیدن دندان چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر دندان کشیده شود و جای آن خالی بماند، ممکن است مشکلات زیرایجاد شود:

• تحلیل استخوان فک
• جابه‌جایی دندان‌های مجاور
• اختلال در جویدن
• تغییر در فرم صورت
• افزایش احتمال پوسیدگی دندان‌های دیگر

به همین دلیل دندانپزشکان معمولاً توصیه می‌کنند بعد از کشیدن دندان، جایگزینی دندان از دست رفته انجام شود.

آیا دندان غیر قابل ترمیم همیشه باید کشیده شود؟

خیر. بسیاری از افراد تصور می‌کنند به محض اینکه دندانپزشک از آسیب شدید دندان صحبت کند، تنها راه درمان کشیدن دندان است. در حالی که در بسیاری از موارد، با روش‌های تخصصی می‌توان دندان را حفظ کرد و از کشیدن آن جلوگیری نمود.

برای مثال، اگر پوسیدگی به عصب دندان رسیده باشد، معمولاً با عصب‌ کشی و سپس روکش دندان می‌توان عملکرد و استحکام دندان را تا سال‌ها حفظ کرد. همچنین در برخی موارد که شکستگی محدود به تاج دندان است، ترمیم یا روکش می‌تواند راه‌ حل مناسبی باشد.

با این حال، اگر آسیب به ریشه گسترش یافته باشد، شکستگی عمودی ریشه وجود داشته باشد، استخوان اطراف دندان به شدت تحلیل رفته باشد یا عفونت با وجود درمان‌های انجام‌ شده همچنان ادامه پیدا کند، ممکن است حفظ دندان امکان‌ پذیر نباشد و کشیدن آن بهترین گزینه درمانی باشد.

بنابراین، تشخیص اینکه یک دندان واقعاً غیر قابل ترمیم است یا خیر، تنها با معاینه بالینی و بررسی تصاویر رادیوگرافی امکان‌ پذیر است. به همین دلیل توصیه می‌شود قبل ازتصمیم به کشیدن دندان، نظر یک دندانپزشک یا متخصص درمان ریشه را نیز جویا شوید تا در صورت امکان، دندان طبیعی شما حفظ شود.

حفظ دندان طبیعی همیشه دراولویت درمان قرار دارد. تنها زمانی که هیچ روش درمانی قابل اطمینانی برای نگهداری دندان وجود نداشته باشد، کشیدن دندان و جایگزینی آن با روش‌هایی مانند ایمپلنت یا بریج توصیه می‌شود.

چه زمانی باید سریع به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

اگر هر یک از علائم زیر را دارید بهتر است سریع‌ تر به دندانپزشک مراجعه کنید:

• درد شدید دندان
• تورم لثه یا صورت
• لق شدن دندان
• شکستگی دندان
• بوی بد دهان مداوم
• حساسیت شدید به سرما و گرما

مراجعه سریع می‌تواند از رسیدن دندان به مرحله غیر قابل ترمیم جلوگیری کند.

بسیاری از افرادی که جستجو می‌کنند چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست یا چه دندانی باید کشیده شود، سؤالات مشابهی درباره امکان حفظ ریشه، عصب‌ کشی و درمان دندان‌های آسیب‌ دیده دارند. در ادامه به رایج‌ ترین این پرسش‌ها پاسخ داده‌ایم.

سوالات متداول FAQ

جمع‌بندی

در نهایت، اگرهنوزاین سؤال برایتان وجود دارد که چه زمانی دندان قابل ترمیم نیست، باید بدانید پاسخ به میزان پوسیدگی، وضعیت ریشه، سلامت استخوان فک و نظر دندانپزشک بستگی دارد. در بسیاری از موارد، دندان‌هایی که درنگاه اول غیرقابل درمان به نظر می‌رسند، با درمان‌های تخصصی قابل حفظ هستند. اما اگر دندان به یک دندان غیر قابل ترمیم یا دندان غیر قابل نگهداری تبدیل شده باشد، کشیدن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت بهترین راهکاردرمانی خواهد بود.

اگر به دنبال بررسی دقیق، تشخیص تخصصی و انتخاب بهترین روش درمان هستید، مجموعه دندانپزشکی من با بهره‌گیری از تجهیزات به‌روز، پزشکان مجرب و خدمات کامل ترمیمی، زیبایی و ایمپلنت آماده همراهی شماست. برای دریافت مشاوره و رزرو وقت، کافی است از طریق صفحه تماس با ما با ما در ارتباط باشید.

برای رزرو نوبت کلیک کنید.